Đi Và Viết
Làng tàu hủ ky Mỹ Hòa – Giữ lửa trăm năm bên dòng Cái Vồn
Giữ lửa bên dòng Cái Vồn – Làng tàu hủ ky trăm năm của miền Tây
Có những buổi sáng ở Cái Vồn, khi mặt trời còn chưa kịp nhô lên khỏi dòng sông Hậu, mùi đậu nành đã âm thầm lan tỏa trong gió. Không gắt, không nồng, chỉ đủ để người ta nhận ra rằng: làng nghề tàu hủ ky Mỹ Hòa lại bắt đầu một ngày mới.
Nép mình giữa sông Hậu và nhánh Cái Vồn hiền hòa, làng nghề nhỏ bé này đã tồn tại hơn 100 năm. Bao thế hệ nối tiếp nhau đứng bên bếp lửa, kiên trì giữ nghề như giữ một phần máu thịt của quê hương.
Khi một nghề thủ công trở thành căn cước của làng
Người Mỹ Hòa kể rằng, thuở ban đầu, nghề làm tàu hủ ky chỉ gói gọn trong vài gia đình người Hoa đến đây lập nghiệp. Công thức được truyền miệng, giữ kín, rồi dần dần lan sang hàng xóm, họ hàng. Khi người này biết, người kia quen tay, cả xóm cùng làm, làng nghề hình thành lúc nào không hay.
Trải qua chiến tranh, thiên tai và những đổi thay của đời sống hiện đại, nhiều nghề thủ công dần mai một. Riêng ở Mỹ Hòa, bếp lò vẫn đỏ lửa. Không phải vì giàu nhanh, mà vì người dân hiểu rằng nếu buông tay, một phần ký ức của vùng đất này cũng sẽ mất theo.
Một miếng tàu hủ ky – cả hành trình của sự nhẫn nại
Nguyên liệu để làm tàu hủ ky chỉ có đậu nành và nước. Nhưng để tạo nên miếng tàu hủ ky vàng óng, dai mềm, béo nhẹ đặc trưng, người thợ phải trải qua hàng loạt công đoạn đòi hỏi kinh nghiệm.
Đậu được ngâm, xay, lọc kỹ rồi nấu trong những chảo lớn đặt trên bếp than. Khi nước đậu sôi vừa độ, lớp váng mỏng dần xuất hiện trên bề mặt. Người thợ đứng cạnh bếp lửa, canh từng khoảnh khắc, vớt váng đúng lúc để miếng tàu hủ ky không quá mỏng cũng không bị rách.
Miếng váng được treo lên giàn phơi ngay trên bếp, hong khô bằng sức nóng tự nhiên. Lửa, tay nghề và sự kiên nhẫn – thiếu một trong ba, mẻ tàu hủ ky sẽ không đạt chuẩn.
“Chịu được nóng thì mới theo nghề”
Ở Mỹ Hòa, người ta hay nói vui: muốn khá lên thì phải chịu được cái nóng của bếp than. Làm tàu hủ ky không nhẹ nhàng, nhất là vào những ngày cao điểm như rằm, lễ, Tết.
Có thời điểm, mỗi cơ sở sản xuất phải tăng gấp đôi, thậm chí gấp ba công suất. Tàu hủ ky làm ra đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Dù vậy, nghề này không dành cho sự vội vàng. Chất lượng vẫn là yếu tố sống còn, được gìn giữ qua từng mẻ đậu.
Nhờ nghề, nhiều gia đình đã ổn định cuộc sống, nuôi con ăn học, xây dựng nhà cửa. Tàu hủ ky không làm người ta giàu nhanh, nhưng cho cái ăn bền vững.
Làng nghề – di sản sống giữa đời thường
Không chỉ mang giá trị kinh tế, nghề làm tàu hủ ky Mỹ Hòa còn chứa đựng giá trị văn hóa đặc biệt. Từ cách chụm lửa, chọn đậu đến kỹ thuật vớt váng, tất cả đều là tri thức được tích lũy và truyền lại qua nhiều thế hệ.
Khi nghề được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, người dân xem đó là sự ghi nhận cho cả một hành trình dài lặng lẽ. Nhưng với họ, danh hiệu chỉ là điểm tựa. Điều quan trọng hơn là nghề vẫn còn người làm, làng vẫn còn bếp đỏ lửa mỗi ngày.
Về Cái Vồn để cảm nhịp sống miền Tây
Ngày nay, nhiều du khách tìm về Cái Vồn không chỉ để mua tàu hủ ky, mà để sống chậm lại. Họ ghé thăm làng nghề, xem người dân làm việc, thưởng thức bữa cơm quê với những món chay dân dã từ tàu hủ ky, rồi xuôi thuyền trên sông Hậu ngắm hoàng hôn.
Giữa nhịp sống hiện đại, làng tàu hủ ky Mỹ Hòa vẫn lặng lẽ tồn tại – không ồn ào quảng bá, chỉ bền bỉ giữ nghề. Và chính sự bền bỉ ấy đã khiến mùi đậu nành bên dòng Cái Vồn chưa bao giờ phai.