🌱 Khi thân chuối không còn bị bỏ quên: Hành trình kinh tế xanh ở U Minh Thượng

Nếu có dịp về U Minh Thượng (Kiên Giang) vài năm trước, hình ảnh quen thuộc nhất sau mỗi vụ thu hoạch là những thân chuối bị bỏ lại ven vườn. Người dân chỉ giữ lại buồng chuối, bắp chuối, còn phần thân – chiếm khối lượng lớn nhất – gần như không có giá trị sử dụng.

Thế nhưng, chính từ những thân chuối từng bị xem là phế phẩm ấy, một hướng đi mới cho nông nghiệp vùng đệm đã hình thành. Không ồn ào, không màu mè, nhưng đủ bền bỉ để tạo sinh kế, việc làm và mở ra con đường kinh tế tuần hoàn cho người dân miền Tây.

---

U Minh Thượng – vùng đất giàu tiềm năng chưa được khai thác hết

U Minh Thượng được xem là “vương quốc chuối” của tỉnh Kiên Giang với hàng nghìn hecta chuối tập trung quanh vùng đệm vườn quốc gia. Trong nhiều năm, thu nhập của người trồng chuối phụ thuộc gần như hoàn toàn vào giá trái – vốn bấp bênh theo mùa vụ và thị trường.

Thân chuối sau thu hoạch thường bị chặt bỏ, để mục tự nhiên hoặc làm chất đốt. Việc này không chỉ lãng phí nguồn tài nguyên sẵn có mà còn tạo thêm áp lực cho môi trường.

Bài toán đặt ra là: làm sao để một cây chuối có thể “nuôi sống” người dân nhiều hơn một lần?

---

Từ phế phẩm thành nguyên liệu: câu chuyện của thân chuối

Thay vì bỏ đi, thân chuối được thu mua trực tiếp tại vườn, vận chuyển bằng ghe về xưởng sơ chế. Tại đây, thân chuối trải qua nhiều công đoạn:

• Chẻ bẹ – tách sợi

• Phân loại phần non và phần già

• Kéo tơ – phơi khô trong nhà kính

• Ép bã – tận dụng nước chuối

Phần non của thân cây cho ra tơ chuối, loại sợi mảnh, dai, được dùng để dệt vải, làm đồ thủ công mỹ nghệ. Phần già tạo thành dây chuối, phù hợp cho các sản phẩm đan lát, trang trí. Bã và nước sau ép tiếp tục được ủ thành phân hữu cơ, quay lại phục vụ sản xuất nông nghiệp.

Không có phần nào của thân chuối bị bỏ phí.

---

Tạo việc làm tại chỗ cho lao động nông thôn

Xưởng sơ chế thân chuối không chỉ là nơi chế biến nguyên liệu mà còn là điểm tựa sinh kế cho nhiều lao động địa phương, đặc biệt là phụ nữ trung niên.

Công việc phù hợp với thể lực, thu nhập ổn định, không cần đi xa nhà. Nhiều chị em chia sẻ rằng, từ ngày tham gia xưởng, cuộc sống bớt bấp bênh hơn, chủ động chi tiêu và gắn bó hơn với quê hương.

Đối với người trồng chuối, việc bán thêm thân cây giúp tăng thu nhập mỗi tháng, biến thứ từng bị bỏ đi thành nguồn lợi đều đặn.

---

Kinh tế tuần hoàn – hướng đi bền vững cho miền Tây

Mô hình tận dụng thân chuối không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần:

• Giảm rác thải nông nghiệp

• Hạn chế đốt bỏ gây ô nhiễm

• Tạo chuỗi sản xuất khép kín, thân thiện môi trường

Trong bối cảnh nông nghiệp cần chuyển dịch theo hướng xanh và bền vững, việc khai thác triệt để cây trồng bản địa như chuối là một hướng đi phù hợp với điều kiện miền Tây.

U Minh Thượng hôm nay không chỉ có chuối để ăn, mà còn có sợi chuối để làm kinh tế, việc làm để giữ chân người dân và một câu chuyện đẹp về nông nghiệp không bỏ phí điều gì.