Rắn mối miền Tây: Từ con vật bỏ đi thành đặc sản bạc triệu

Từ con vật bị xem là “chẳng ai thèm bắt” đến đặc sản bạc triệu của miền Tây

Ở miền Tây, có những thứ tưởng như rất đỗi bình thường, thậm chí từng bị xem là “bỏ đi”, nhưng rồi theo thời gian lại âm thầm trở thành vàng ròng. Rắn mối – loài bò sát nhỏ bé thường xuất hiện ven bờ ruộng, gốc cây mục – chính là một câu chuyện như thế.

Ngày trước, nhắc đến rắn mối, nhiều người chỉ nghĩ đến một con vật lạ mắt, bò nhanh, khiến không ít người ái ngại. Nhưng với người dân miền Tây, rắn mối từ lâu đã gắn với ký ức bếp lửa, bữa cơm quê và những buổi chiều rong ruổi ngoài đồng. Ít ai ngờ rằng, hôm nay, rắn mối lại trở thành đặc sản có giá lên đến vài trăm nghìn đồng mỗi kilogram, xuất hiện trong thực đơn của nhiều quán ăn, nhà hàng.

Rắn mối – loài bò sát quen thuộc của vùng sông nước

Rắn mối thuộc họ Scincidae, sinh sống phổ biến ở các vùng khí hậu nóng ẩm. Tại Đồng bằng sông Cửu Long, chúng thường xuất hiện ở bờ vườn, ruộng lúa, đám cỏ khô hay gốc cây mục – nơi có nhiều côn trùng sinh sống.

Đặc điểm dễ nhận biết của rắn mối là lớp vảy sẫm màu, bóng loáng, thân hình thon dài, bốn chân nhỏ với năm ngón mỗi chân. Hai bên hông thường có sọc đỏ chạy dọc từ đầu xuống thân. Phần đầu thuôn nhọn khiến nhiều người lầm tưởng chúng là rắn, dù thực chất đây là một loài thằn lằn không có nọc độc.

Thức ăn khoái khẩu của rắn mối là mối, ngoài ra còn có dế, gián, cào cào và nhiều loại côn trùng nhỏ khác. Chính tập tính săn mối này đã tạo nên cái tên dân dã quen thuộc mà người miền Tây vẫn gọi.

Từ món ăn dân dã đến đặc sản đắt đỏ

Trong quá khứ, rắn mối chỉ là món ăn quê, thường xuất hiện trong bữa cơm gia đình hoặc những buổi lai rai đơn giản. Việc bắt rắn mối từng là “nghề tay trái” quen thuộc của trẻ em và nông dân mỗi khi rảnh rỗi.

Thế nhưng, theo thời gian, giá trị của rắn mối dần được nhìn nhận lại. Thịt rắn mối được đánh giá cao nhờ trắng, mềm, ngọt, ít mỡ, nếu sơ chế đúng cách sẽ không hề tanh. Từ đó, nhiều món ăn hấp dẫn ra đời:

• Rắn mối nướng mọi: giữ trọn vị ngọt tự nhiên, mùi thơm đặc trưng.

• Rắn mối xào sả ớt: cay nồng, đậm đà, rất được ưa chuộng.

• Rắn mối chiên giòn: lớp ngoài vàng ruộm, thịt mềm béo.

• Cháo rắn mối: món ăn bồi bổ cho người lớn tuổi, người mới ốm dậy.

Ngày nay, rắn mối không còn chỉ xuất hiện trong bếp nhà mà đã trở thành đặc sản miền Tây, có mặt trong thực đơn của nhiều quán ăn, nhà hàng với mức giá không hề rẻ.

Giá rắn mối tăng cao, nguồn cung ngày càng khan hiếm

Tại nhiều tỉnh miền Tây như An Giang, Tiền Giang, Đồng Tháp…, rắn mối thương phẩm thường được bán với giá 200.000 – 350.000 đồng/kg, tùy thời điểm. Dù giá cao, nhưng nhu cầu tiêu thụ vẫn rất lớn, khiến nguồn rắn mối tự nhiên ngày càng khan hiếm.

Chính điều này đã thúc đẩy nhiều người dân chuyển sang nuôi rắn mối thương phẩm như một hướng đi kinh tế mới.

Nuôi rắn mối – hướng làm giàu từ con vật tưởng bỏ đi

So với nhiều mô hình chăn nuôi khác, rắn mối được đánh giá là dễ nuôi, ít bệnh, chi phí đầu tư ban đầu không cao. Thức ăn chủ yếu là côn trùng, dễ kiếm hoặc có thể tự nuôi.

Nhiều hộ nuôi cho biết, mỗi năm có thể xuất bán hàng nghìn con giống hoặc rắn mối thịt ra thị trường. Giá rắn mối giống thường dao động từ 15.000 – 30.000 đồng/con, mang lại nguồn thu ổn định.

Nhờ mô hình này, không ít gia đình ở nông thôn đã cải thiện kinh tế, tận dụng hiệu quả diện tích đất và nguồn lao động nhàn rỗi.

Giá trị dinh dưỡng được truyền miệng qua nhiều thế hệ

Theo kinh nghiệm dân gian, thịt rắn mối chứa hàm lượng protein cao, ít chất béo, giàu vitamin và khoáng chất. Người miền Tây tin rằng loại thịt này giúp bồi bổ sức khỏe, tốt cho hệ tiêu hóa, giảm mệt mỏi và đặc biệt phù hợp với người lớn tuổi, trẻ em suy dinh dưỡng.

Món cháo rắn mối vì thế thường được xem như một cách chăm sóc sức khỏe tự nhiên, giản dị mà hiệu quả.

Rắn mối – minh chứng cho sự linh hoạt của người miền Tây

Từ một loài bò sát từng bị xem nhẹ, rắn mối đã “lột xác” để trở thành đặc sản ẩm thực và nguồn sinh kế cho nhiều người dân miền Tây. Câu chuyện của rắn mối không chỉ là câu chuyện về ẩm thực, mà còn phản ánh sự linh hoạt, sáng tạo của người dân trong việc tận dụng tài nguyên bản địa để phát triển kinh tế và gìn giữ nét văn hóa quê hương.