Đi Và Viết
Nuôi trai nước ngọt lấy ngọc ở cù lao Thới Sơn: Hướng đi mới du lịch miền Tây
Từ con mương ngập nước đến viên ngọc sáng ở cù lao Thới Sơn
Giữa vùng sông nước hiền hòa của miền Tây Nam Bộ, cù lao Thới Sơn không chỉ nổi tiếng với vườn trái cây trĩu quả hay đờn ca tài tử, mà còn đang dần được nhắc đến như nơi khởi nguồn của một mô hình nông nghiệp rất khác: nuôi trai nước ngọt lấy ngọc kết hợp du lịch cộng đồng.
Ít ai ngờ rằng, hành trình ấy lại bắt đầu từ những con mương từng bị xem là bất lợi.
Khó khăn làm nền cho một lựa chọn khác biệt
Trước đây, đất vườn thường xuyên bị ngập nước do triều cường và hệ thống đê bao chưa hoàn chỉnh. Canh tác truyền thống mang lại thu nhập bấp bênh, cuộc sống gia đình nhiều lúc rơi vào thế chật vật. Trong hoàn cảnh đó, mong muốn tìm một lối đi mới trở nên thôi thúc hơn bao giờ hết.
Thời gian giãn cách vì dịch bệnh, khi nhịp sống chậm lại, cũng là lúc cơ hội lặng lẽ xuất hiện. Qua việc tìm hiểu các mô hình sản xuất trên mạng, mô hình nuôi trai nước ngọt lấy ngọc ở các tỉnh phía Bắc đã gợi mở một suy nghĩ táo bạo: tại sao miền Tây – nơi có nguồn nước và phù sa dồi dào – lại không thể làm được điều tương tự?
Thất bại ban đầu và bài học từ thiên nhiên
Những con trai giống đầu tiên được đưa về nuôi thử trong chính các mương vườn. Thiếu kinh nghiệm, kỹ thuật chưa vững, nhiều lứa trai không sống được. Thất bại nối tiếp thất bại, nhưng cũng chính từ đó, những bài học quan trọng dần được rút ra.
Môi trường nước trong mương vườn cù lao, giàu phiêu sinh vật tự nhiên, lại vô tình trở thành điều kiện lý tưởng cho trai phát triển. Không cần thức ăn công nghiệp, không phải đầu tư hồ nuôi tốn kém – thiên nhiên đã cung cấp gần như đầy đủ.
Tận dụng lợi thế đó, hệ thống mương vừa giữ nước tưới cây, vừa trở thành “ngôi nhà” cho trai. Việc thả thêm cá tai tượng và cá bản địa giúp hình thành hệ sinh thái cân bằng, tận dụng tối đa nguồn thức ăn tự nhiên và mang lại thêm thu nhập.
Khi viên ngọc trở thành trải nghiệm
Sau nhiều năm kiên trì, những viên ngọc trai nước ngọt đầu tiên xuất hiện. Ngọc không quá phô trương, nhưng có màu sắc dịu, ánh bóng tự nhiên – mang đúng “chất” miền sông nước.
Ngọc được chế tác thành nhẫn, bông tai, chuỗi hạt; vỏ trai tiếp tục được tận dụng làm đồ lưu niệm. Tuy nhiên, giá trị lớn hơn lại đến từ chính quá trình nuôi và thu hoạch.
Khi mô hình được kết hợp với du lịch cộng đồng, du khách đến Thới Sơn không chỉ tham quan vườn cây hay thưởng thức trái cây, mà còn được tận mắt xem – thậm chí tự tay trải nghiệm – công đoạn mò trai, tách vỏ và chờ khoảnh khắc viên ngọc lộ diện. Với nhiều người, đó là một ký ức rất khác về miền Tây.
Hướng đi bền vững cho du lịch miệt vườn
Mô hình nuôi trai nước ngọt lấy ngọc đã chứng minh rằng: nông nghiệp không chỉ để sản xuất, mà còn có thể trở thành câu chuyện trải nghiệm cho du lịch. Khi người dân là chủ thể, kể câu chuyện của chính mình bằng những điều thật, du khách sẽ không chỉ “đến xem” mà còn “ở lại để cảm”.
Giữa nhịp sống hiện đại, những viên ngọc trai nước ngọt ở cù lao Thới Sơn lấp lánh như minh chứng cho tinh thần dám nghĩ khác, làm khác – mở ra một hướng đi bền vững cho nông dân miền sông nước.