Từ ruộng lúa bấp bênh đến cánh đồng rau “ngoại” xanh mướt giữa miền Tây
Ở miền Tây, nơi người nông dân quen sống cùng con nước và ruộng lúa, có những quyết định rẽ hướng không ồn ào nhưng đủ sức thay đổi cả cuộc đời. Với anh Trần Thanh Phong, nông dân xã Tân Xuân (tỉnh Vĩnh Long), bước ngoặt ấy bắt đầu từ một câu hỏi rất giản dị: “Nếu cứ trồng lúa mãi mà thu nhập không khá lên, thì mình còn con đường nào khác?”
Trước đây, gia đình anh Phong chỉ có vài công ruộng, mỗi năm trồng một vụ lúa. Giá lúa bấp bênh, chi phí ngày càng tăng, khiến việc bám ruộng không còn đảm bảo cuộc sống lâu dài. Trong những lần tìm hiểu mô hình mới, anh biết đến rau đắng Nhật – một loại rau có xuất xứ từ Nhật Bản, còn khá mới với nông dân miền Tây nhưng được đánh giá cao về khả năng thích nghi.

Quyết định liều nhưng không mù quáng
Không chạy theo phong trào, anh Phong cân nhắc rất kỹ: loại cây mới phải chịu được đất phèn, mặn; dễ trồng; cho thu hoạch đều và quan trọng nhất là có đầu ra. Rau đắng Nhật hội đủ những điều kiện đó, nên anh quyết định thử nghiệm trên diện tích nhỏ.
Những ngày đầu không hề suôn sẻ. Rau sinh trưởng chậm, sâu bệnh xuất hiện, kỹ thuật chăm sóc chưa phù hợp, đầu ra chủ yếu tự tìm mối nhỏ lẻ. Có lúc, anh phải cải tạo lại đất, thay đổi lịch gieo trồng và gần như làm lại từ đầu.
“Trồng rau cũng giống như nuôi con, phải hiểu nó cần gì thì mới mong nó lớn khỏe”, anh Phong chia sẻ.
Rau dễ trồng, thu hoạch nhanh, bán không kịp lớn

Sau thời gian gắn bó, anh nhận ra rau đắng Nhật thích nghi rất tốt với điều kiện đất phèn, mặn ở địa phương. Cây sinh trưởng khỏe, ít kén đất, mỗi tháng có thể cắt một lứa, năng suất ổn định.
Bình quân 1.000 m² cho sản lượng khoảng 1 tấn rau tươi mỗi tháng. Rau đắng Nhật được người tiêu dùng ưa chuộng vì dễ chế biến: luộc, xào, nấu canh hay ăn lẩu đều phù hợp. Nhờ đó, thương lái đến tận ruộng thu mua, cắt đến đâu bán hết đến đó, gần như không lo tồn hàng.
Nhận thấy hiệu quả rõ rệt, anh Phong tiếp tục mở rộng diện tích, sắp xếp lại quy trình thu hoạch để đáp ứng các mối tiêu thụ lâu dài. Những năm gần đây, mô hình còn được áp dụng quy trình canh tác theo tiêu chuẩn VietGAP, giúp sản phẩm đứng vững hơn trên thị trường.
Thu nhập ổn định, lan tỏa sinh kế địa phương

Từ vài công rau ban đầu, đến nay vùng trồng rau đắng Nhật tại xã Tân Xuân đã hình thành khu sản xuất tập trung rộng hàng hecta, xanh mướt giữa những thửa ruộng từng kém hiệu quả.
Sau khi trừ chi phí, gia đình anh Phong đạt lợi nhuận trên 15 triệu đồng mỗi tháng – mức thu nhập từng là mong ước của nhiều nông dân trong vùng. Không chỉ vậy, mô hình còn tạo việc làm thường xuyên cho hơn 10 lao động địa phương, chủ yếu là phụ nữ và người trung niên nông thôn.
Điều đáng quý là anh Phong sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cải tạo đất, nhân giống và chăm sóc rau đắng Nhật cho bà con xung quanh. Với anh, sự phát triển chỉ thật sự bền vững khi có thêm nhiều người cùng làm, cùng hưởng lợi.
Từ thực tế này, rau đắng Nhật đang dần chứng minh là hướng đi phù hợp cho quá trình chuyển đổi đất ruộng kém hiệu quả ở miền Tây, góp phần tạo sinh kế ổn định và lâu dài cho nông thôn.