Đi Và Viết
Cá trèn bầu – Đặc sản miền Tây béo ngọt theo mùa con nước, càng ăn càng nhớ
Cá trèn bầu – Đặc sản miền Tây béo ngọt theo mùa con nước, càng ăn càng nhớ
Miền Tây Nam Bộ gắn liền với những dòng sông hiền hòa, con nước lên xuống theo mùa và những loài cá chỉ xuất hiện đúng thời điểm. Giữa rất nhiều sản vật quen thuộc của vùng sông nước, cá trèn bầu vẫn luôn được xem là một món ngon “kín tiếng” – không đại trà, không dễ gặp, nhưng ai từng thưởng thức một lần đều khó quên.
Cá trèn bầu không phải loại cá nhìn là thấy ngon ngay. Thân dẹp, da trơn, miệng trề ra phía trước, bụng phệ như lúc nào cũng no nê. Thế nhưng, chính vẻ ngoài mộc mạc ấy lại ẩn chứa một hương vị béo ngọt rất riêng – thứ khiến người miền Tây và cả dân sành ăn ở thành phố luôn tìm kiếm mỗi mùa nước về.
Loài cá sông không đẹp mã nhưng đầy “nội lực”
Cá trèn bầu là loài cá da trơn sống chủ yếu ở sông, rạch và vùng nước ngọt của đồng bằng sông Cửu Long. Cá có thân dài và dẹp, đầu ngắn, da nhẵn, phần bụng to và căng – đặc điểm tạo nên cái tên “trèn bầu” rất dân dã.
Người miền Tây phân biệt cá trèn thành nhiều loại như trèn lá, trèn kết, trèn răng… nhưng trong số đó, trèn bầu luôn được đánh giá cao nhất về chất lượng thịt. Cá càng lớn, thịt càng dày, ít xương và béo tự nhiên. Đặc biệt, hai dải thịt lưng gù lên cùng phần nọng bụng là nơi tập trung độ ngon khiến người sành ăn rất ưa chuộng.
Cá trèn bầu – món quà theo mùa con nước
Không giống nhiều loài cá nước ngọt có thể đánh bắt quanh năm, cá trèn bầu xuất hiện theo mùa. Vào mùa mưa, khi nước từ thượng nguồn đổ về, cá theo dòng di cư để sinh sản. Chính tập tính này khiến sản lượng cá trèn bầu trong tự nhiên không nhiều.
Ngày trước, cá trèn bầu từng là món ăn quen thuộc trong bữa cơm quê. Nhưng theo thời gian, môi trường sống thay đổi, việc khai thác tăng cao, cá trèn bầu ngày càng hiếm. Vì vậy, mỗi khi cá vào mùa, người dân địa phương thường tranh thủ mua về ăn hoặc làm khô để dùng dần.
Thịt béo nhưng không ngán – hương vị rất riêng
Điểm làm nên giá trị của cá trèn bầu nằm ở chất thịt. Thịt cá có vị ngọt dịu tự nhiên, mềm, béo vừa phải nhưng không gây ngấy. Dù chế biến đơn giản hay cầu kỳ, cá vẫn giữ được mùi vị đặc trưng rất khó nhầm lẫn.
Người miền Tây thường kho cá trèn bầu với tiêu hoặc kho lạt cho thịt cá săn lại, ăn cùng cơm nóng là đã đủ trọn vị. Những ngày nắng nóng, cá được nấu canh chua lá me, cơm mẻ hay măng chua, vừa dễ ăn vừa thanh mát. Vào những hôm mưa lạnh, một nồi lẩu cá trèn bầu nóng hổi cũng đủ làm ấm cả bữa cơm gia đình.
Từ cá tươi đến khô cá trèn bầu – đặc sản được săn tìm
Khi cá trèn bầu không còn xuất hiện thường xuyên, người miền Tây nghĩ ra cách làm khô để bảo quản lâu hơn. Cá được chọn làm khô phải là cá trèn bầu tự nhiên, thịt dày, còn tươi. Sau khi làm sạch, cá được phơi đủ nắng để thịt săn lại nhưng không quá khô.
Khô cá trèn bầu có màu vàng tự nhiên, thớ thịt chắc, khi nướng hoặc chiên lên vẫn giữ được độ béo và vị ngọt đặc trưng. Chính vì chất lượng cao và nguồn cá hiếm, khô cá trèn bầu có giá khá cao nhưng vẫn được nhiều người thành phố ưa chuộng, mua về thưởng thức hoặc làm quà biếu.
Hương vị giữ lại ký ức miền sông nước
Cá trèn bầu không phải là món ăn dành cho số đông. Nó kén mùa, kén người ăn và kén cả cách chế biến. Nhưng với những ai yêu ẩm thực miền Tây, cá trèn bầu là ký ức – là mùi thơm bếp lửa, là bữa cơm gia đình giản dị bên dòng sông hiền hòa.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi nhiều món ăn được chế biến công nghiệp, hương vị mộc mạc và tự nhiên của cá trèn bầu lại càng trở nên đáng quý. Dù là cá tươi hay khô cá trèn bầu, loài cá này vẫn giữ cho mình một vị trí riêng trong lòng người yêu đặc sản miền Tây – âm thầm, béo ngọt và khó quên như chính vùng đất đã sinh ra nó.