Mùa nước nổi miền Tây trở lại: Cá tôm dồi dào, sinh kế hồi sinh

Khi con nước trở lại: Hồi sinh sinh kế và ký ức mùa lũ miền Tây

Sau nhiều năm vắng bóng, mùa nước nổi bất ngờ quay về với vùng đầu nguồn Đồng Tháp như một cuộc tái ngộ đầy cảm xúc. Không chỉ mang theo phù sa, dòng nước còn đánh thức cả một hệ sinh thái từng ngủ quên, kéo theo ký ức cũ và mở ra những hướng sinh kế bền vững cho người dân miền sông nước.

Cá tôm trở lại trên đồng

Khi những cánh đồng vừa thu hoạch xong vụ hè thu, nước lũ từ thượng nguồn tràn về, phủ trắng cả không gian. Cá linh, cá rô, cá lóc, cá trê, cua đồng, lươn, ốc… theo dòng nước tìm về ruộng đồng sinh sản. Với nhiều nông dân, hình ảnh cá quẫy trong lú, cua bò đầy bờ ruộng gợi lại một miền ký ức tưởng đã mất từ lâu.

Tờ mờ sáng, người dân chèo xuồng ra đồng, thăm lưới, đặt dớn. Thành quả mỗi buổi không chỉ là vài ký thủy sản cải thiện bữa ăn, mà còn là niềm vui khi “lộc trời” lại hào phóng như thuở trước.

Từ khai thác sang giữ gìn

Khác với những năm trước, khi nguồn lợi ngày càng cạn kiệt vì đánh bắt tận diệt, nhiều nông dân đã chủ động thay đổi cách làm. Thay vì bắt sạch cá ngay khi nước vừa vào đồng, bà con cùng nhau quây lưới quanh những cánh đồng rộng hàng trăm hecta, tạo thành các khu nuôi trữ cá tự nhiên trong mùa lũ.

Cá tôm theo nước lũ vào ruộng được giữ lại, lớn lên nhờ nguồn thức ăn sẵn có từ rơm rạ phân hủy, rong rêu và sinh vật phù du. Người dân chỉ thu hoạch khi cá đạt kích cỡ lớn, còn cá nhỏ và cá đang sinh sản được thả lại để tái tạo nguồn lợi lâu dài.

Cộng đồng cùng hưởng lợi

Điểm nổi bật của mô hình nuôi trữ cá mùa nước nổi là tinh thần cộng đồng. Các hộ dân góp vốn mua lưới, cọc tràm, cùng nhau bảo vệ vùng nuôi và thống nhất nguyên tắc không sử dụng ngư cụ mang tính hủy diệt.

Ban đầu, nhiều người còn e ngại vì quen với cách khai thác tự do. Nhưng chỉ sau vài mùa nước, sản lượng cá tăng rõ rệt, thu nhập ổn định hơn cả một vụ lúa. Quan trọng hơn, cá tôm ngày càng nhiều, hệ sinh thái đồng ruộng được phục hồi.

Mùa nước nổi và cơ hội du lịch sinh thái

Không chỉ mang lại sinh kế từ thủy sản, mùa nước nổi còn mở ra hướng đi mới với du lịch trải nghiệm miền Tây. Du khách được ngồi xuồng ba lá len lỏi giữa đồng nước, thử thả lưới, bắt cá, hái bông điên điển, nấu những món ăn dân dã như cá linh kho, canh chua cá lóc, bánh xèo miền Tây.

Những trải nghiệm mộc mạc ấy giúp người dân có thêm thu nhập, đồng thời góp phần lan tỏa thông điệp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên.

Giữ “lộc trời” cho mai sau

Mùa nước nổi không chỉ là câu chuyện mưu sinh, mà còn là bài học về cách con người sống hài hòa với thiên nhiên. Khi biết khai thác vừa đủ và giữ lại phần cho ngày mai, dòng lũ sẽ không còn là nỗi lo, mà trở thành nguồn sống bền vững cho cả cộng đồng.

Giữa mênh mông đồng nước, những chiếc lưới không chỉ giữ cá, mà còn giữ lại ký ức, sinh kế và hy vọng cho những mùa nước nổi tiếp theo.